“Czarni” – głosiciele wiary pod lupą

4 listopada 2019

Czarni to najnowsza książka Pawła Reszki, znanego jako autor bestsellerowego cyklu "Mali Bogowie”, w którym opisywał szpitalną rzeczywistość od kuchni

Kler od wewnątrz

Czarni to najnowsza książka Pawła Reszki, znanego jako autor bestsellerowego cyklu “Mali Bogowie”, w którym opisywał szpitalną rzeczywistość od kuchni. Tym razem polski dziennikarz postanowił wejść w przeniknięte swoistą tajemnicą środowisko duchownych i dowiedzieć się, jak naprawdę wygląda ich życie. Nie tylko zdał czytelnikom relację z dziesiątek prywatnych rozmów przeprowadzonych z kapłanami, ale również w ramach reporterskiego eksperymentu przywdział sutannę, by poczuć na własnej skórze, jak to jest być “czarnym” w świeckim otoczeniu. W efekcie powstała książka wyjątkowa – lektura obowiązkowa dla każdego, kogo interesuje przełamywanie tabu związanego z idealizacją, lecz także demonizacją Kościoła katolickiego.

Sprawozdanie bez cenzury

Na wstępie warto podkreślić, że Czarni to przede wszystkim owoc niezwykłej, cierpliwej pracy dziennikarskiej, dlatego może nie przypaść do gustu miłośnikom klasycznego powieściopisarstwa. W reportażu Reszki nie ma miejsca na fikcję – autor nazywa opisywane problemy po imieniu, nie siląc się na przesłodzone eufemizmy. Mówi wprost o tym, o co inni boją się zapytać – porusza temat pedofilii, celibatu, alkoholizmu, bezwarunkowego posłuszeństwa, homoseksualizmu, miłości zarówno duchowej, jak i fizycznej.

Pozycja mieści w sobie wypowiedzi obecnych oraz byłych wikarych, zakonników i proboszczów, a także słowa ich najbliższych – nierzadko życiowych partnerek. Różnorodne poglądy rozmaitych rozmówców stanowią niewątpliwie jeden z największych atutów książki, jednocześnie dobitnie dowodząc, że kler – tak samo jak każda inna grupa społeczna – jest pełen sprzeczności. Zachowując pełen obiektywizm, Reszka ukazuje, że Kościół łączy odmiennych ludzi o odrębnych cechach charakteru, przekonaniach i zasadach moralnych, często różniących się między sobą jak ogień i woda.

Językowa zręczność autora i barwność przedstawionych historii sprawia, że od lektury trudno się oderwać. Na kartach wciągającej książki nie sposób nie dostrzec wrażliwości jej twórcy – empatii i delikatności, z jakimi podchodzi do kolejnych bohaterów. Dodatkowym walorem wzbogacającym treść są fragmenty otwartych listów i pamiętników. Kontrowersyjna pozycja nie unika refleksji na temat ogromu samotności, z jaką przychodzi zmierzyć się duchownym, ich społecznej stygmatyzacji, poczuciu pustki i wykluczenia.

Obiektywnie o prawdzie

Czarni to wyjątkowy reportaż, w którym autor po raz kolejny ujawnia nieznane fakty na temat hermetycznej grupy, intrygującej ludzi “z zewnątrz”. Znalazło się w nim miejsce na brutalne niszczenie stereotypów, ale również na ukłon w stronę wiary oraz wypowiedzi przepełnione nadzieją. Dziennikarz nie atakuje ani nie wybiela, nie ocenia ani nie komentuje, pozostawiając czytelnikom przestrzeń na wyciągnięcie własnych wniosków i dokonanie osobistych osądów. Jak sam wspomina, mówiąc o swojej książce – pragnął sportretować księży jako zwykłych ludzi, pełnych zwykłych pragnień, trosk, tęsknot i namiętności. Jeżeli uznamy, że cechy doskonałego reportażu to bezwzględna szczerość, bezstronność i rzetelność w przedstawieniu faktów, które jednocześnie zmuszają do myślenia i na długo pozostają z odbiorcą – można bez wątpienia stwierdzić, że Paweł Reszka stworzył reportaż idealny.

Background obraz autorstwa Dragana_Gordic - www.freepik.com